Santa Maria is het zuidelijkste en geologisch oudste eiland van de Azoren — meer dan 8 miljoen jaar oud, tegenover 250.000–4 miljoen jaar voor de andere eilanden. Die geologische leeftijd verklaart de unieke gouden zandstranden, de afzettingen van mariene fossielen en de zachtere topografie. Santa Maria is bovendien het zonnigste eiland van de Azoren, met gemiddeld 2.200 zonuren per jaar.
Praia Formosa: het kroonjuweel van Santa Maria
Praia Formosa is een van de mooiste stranden van Portugal: bijna 1 km gouden zand, kristalhelder water van 22–24°C in de zomer, een Blauwe Vlag en alle voorzieningen, waaronder parkeerplaats, kleedkamers, bars en een restaurant. Strandwachten zijn er van juni tot september. Elk jaar in augustus is het strand het decor van het festival Mare de Agosto, een van de grootste openluchtmuziekevenementen van Portugal, met meer dan 30.000 bezoekers.

Praia de São Lourenço: de verborgen parel
Ongeveer 5 km van Praia Formosa ligt Praia de São Lourenço verscholen tussen kalksteenkliffen, met turquoise water en minder bezoekers — perfect om te snorkelen, met een zicht van 20–30 meter. In de omringende kalksteenrotsen zijn mariene fossielen te zien.

Vila do Porto: de eerste hoofdstad van de Azoren
Vila do Porto was de eerste stedelijke nederzetting van de Azoren, gesticht in de 15e eeuw. Het Museu de Santa Maria vertelt het verhaal van het eiland. De kerk van Nossa Senhora do Loreto, gesticht in 1470, is een van de oudste religieuze gebouwen van de Azoren.
Anjos: waar Columbus stopte
De kleine kapel van Nossa Senhora dos Anjos aan de noordkust markeert de plek waar volgens de overlevering Christoffel Columbus in 1493 stopte op zijn terugreis uit Amerika, om in deze kapel te bidden nadat hij een storm had overleefd.
Pico Alto en wandelpaden
Pico Alto (587 m), het hoogste punt van Santa Maria, biedt een panoramisch uitzicht over het hele eiland en toont op heldere dagen São Miguel in het noorden. De wandeling duurt ongeveer 2 uur. Het gebied heeft goed gemarkeerde wandelpaden en mountainbikeroutes.

Festival Mare de Agosto
Het festival Mare de Agosto wordt jaarlijks in augustus op Praia Formosa gehouden, met nationale en internationale artiesten gedurende 4–5 dagen en meer dan 30.000 bezoekers — bijna het dubbele van de bevolking van het eiland. Boek accommodatie 3–4 maanden van tevoren voor de festivaldata.
Hoe kom je er?
De luchthaven van Santa Maria heeft vluchten vanuit Lissabon, Porto en São Miguel (SATA/Azores Airlines). De luchthaven werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Amerikanen gebouwd en was cruciaal voor de transatlantische luchtvaart. Een huurauto is onmisbaar — het eiland is 97 km² groot en in 2–3 dagen gemakkelijk te verkennen.
FAQ: het eiland Santa Maria
Is Santa Maria het beste eiland van de Azoren voor stranden?
Voor gouden zandstranden wel — het is het enige eiland met dit type strand. Voor vulkanische rotspoelen bieden São Miguel of Terceira meer keuze.
Wanneer is het festival Mare de Agosto?
Meestal in de tweede of derde week van augustus. De kaartjes zijn snel uitverkocht — boek accommodatie 3–4 maanden vooruit.
Is Santa Maria goed om te duiken?
Ja. Door het uitzonderlijk heldere water (20–35 meter zicht) en de rijke mariene biodiversiteit is het een uitstekende duik- en snorkelbestemming.
Hoe lang moet ik op Santa Maria blijven?
3–4 dagen is genoeg om het eiland op je gemak te verkennen. Voeg 2 extra dagen toe als je voor het festival Mare de Agosto komt.
Wat maakt Santa Maria anders dan de andere eilanden van de Azoren?
Het is geologisch ouder, heeft unieke gouden zandstranden, meer zon, een zachtere topografie en een mediterraner landschap. In de zomer is het droger en warmer dan de andere eilanden.